مبانی لوله کشی آب و فاضلاب

مبانی لوله کشی آب و فاضلابReviewed by at on Sep 5Rating: 5.0

مبانی لوله کشی آب و فاضلاب

 

لوله کشی عبارت است از انتقال آب و فاضلاب از نقطه ای به نقطه ی دیگر .هدف از لوله کشی آب و فاضلاب در شهر ها تهیه و توزیع آب سالم تصفیه شده جهت آشامیدن و مصارف دیگر دستگاهای بهداشتی و در نتیجه خارج کردن فاضلاب حاصله از محیط می باشد .

 

مزایای رعایت قوانین و مقررات به شرح زیر می باشد :

۱- صرفه جویی مالی در تهیه مصالح مورد مصرف اولیه کمتر و بازدهی بیشتر در اجراء.
۲- جلوگیری از دوباره کاری که در اثر اختلاف سلیقه و اشتباهات اجراء بوجود می آید .
۳- به کار گیری و رعایت استاندارد لوله و اتصالات و دستگاهای بهداشتی که به صورت سری و تعداد زیاد و در نتیجه قیمت تمام شده, که از نتایج به کارگیری و استفاده از استانداردها ی تدوین شده می باشد .
اجرای لوله کشی شامل لوله ,فیتینگ , فلنچ, شیر ,تکیه گاه ,(بست ,لوازم انقباض و انبساط,لرزه گیر,غلاف لوله و لوازم ویژه,لوله کشی توزیع آب سردوگرم مصرفی می باشد )
انتخاب مصالح و اجزای لوله کشی باید با توجه به شرایط کار سیستم (فشار کار –دمای کار)

روش های اتصال لوله:

اتصالات رزوه ای :

با استفاده از لوله ها با قطر ۸/۱ تا ۲″ استفاده می شود .
رزوه لوله و اتصالات طبق استانداردها ی موجود کاربرد آن به اینچ ساخته می شود .رزوه لوله با دست یا دستگاه انجام می گردد.رزوه های لوله باید با شکل اتصالات تطبیق نماید .

اتصالات جوشی

در این نوع اتصالات با جوش کاری که با در هم آمیزی دو یا چند قطعه فلزی در حالت مذاب با مذاب و بخار, بدون اعمال فشار مکانیکی تشکیل شده است

اتصالات جوشی پلی اتیلن

جوشکاری ذوبی در لوله های گازی با چگالی بالا و لوله کشی مدار زمینی,سامانه ی زمین گرمایی بکار می رود در جوشکاری ذوبی ,انتهای لوله های پلی اتیلن بعد از تمیز شدن ,تشکیل حالت پلاستیکی گرم شده و بهم فشرده می شود و تا زمانی که پیوند شکل بگید در همان وضعیت نگاه داشته می شوند .تا اتصال کامل شود.

اتصالات فلنچی

از این نوع اتصالات می توان در تمام سیستم های انتقالی استفاده نمود .

 

اتصالات مکانیکی

معمولا” این اتصالات تنها برای یک سیستم مشخص مناسب بوده ,بدلیل اینکه واشرها و مواد آب بندی آنها برای یک نوع سیال عامل خاص طراحی می شود.

اتصال لحیمی موئینگی

۱- در لوله کشی های مسی تاسیسات مورد نظر در این قسمت از مشخصات عمومی اتصال لوله به لوله یا لوله به فیتینگ باید با روش اتصال لحیمی موئینگی انجام شود .
۲- در لوله کشی های مسی آب سرد و گرم مصرفی ,که حداکثر دمای کار ۶۵درجه سانتیگراد و حداکثر فشار کار مجاز ۱۰بار است  ,اتصال لحیمی موئینگی از نوع نرم (soldering) شرایط کافی را دارد.

 اتصالات پی وی سی (چسبی) Pvc

برای متصل کردن لوله های پی وی سی با یکدیگر از چسب و حلالهایی که به همین منظور ساخته شده استفاده می شود . برای متصل کردن پی وی سی روشهای متفاوتی وجود دارد که با توجه به استانداردهای موجود برای اتصال محکم و مقاوم لوله های پی وی سی باید رعایت کرد .

لوله های پلاستیکی

از این نوع لوله و اتصالات که از آن در تاسیسات آب و فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرند:

۱- لوله های پلاستیکی پی وی سی (PVC) پلی ونیل کلراید
۲- لوله های پلاستیکی ( PE ) پلی اتیلن
۳- لوله های پلاستیکی ( ABC) اکریلونیتریل ,بوتادین و(سیترن)
۴- لوله های پلاستیکی (PP) پلی پروپیلن
۵- لوله های پلاستیکی (CPVC) کلرینیتد پل ونیل
۶- لوله های پلاستیکی (PB) پلی بوتیلن کلراید

لوله های پنج لایه

از این نوع لوله در لوله کشی ساختمان برای جلوگیری از خوردگی و رسوبات آب و خساراتی که احتمالا”در استفاده از لوله های فلزی ممکن است بوجود آید جلوگیری می نماید. برای جلوگیری از رسوبات در لوله های فلزی اقدامات وسیعی به انجام رسیده ولی تاکنون به هیچ یک از آنها پاسخ های قطعی داده نشده است .این نوع لوله ها تلفیقی از پلیمر و آلومینیوم می باشد .

 

واحد ها ی اندازه گیری (دما – فشار…)

دما :

اندازه گیری درجه حرات از پارامترهای بسیار مهم در پروسه های صنعتی است در واقع کمتر پروسه کنترلی بدون کنترل دما میتوان در نظر گرفت . این پارامتر معمولا”در ایران با مقیاس درجه سانتیگراد اندازه گیری می شود. و با توجه به رنج دمایی و نوع کاربرد از روشهای گوناگون برای اندازه گیری آن استفاده می گردد.

نشان داده می شود. این کمیت در گازها نقش عمده ای را Pفشار: عبارتست از نیروی وارده بر واحد سطح که با علامت اختصاری ایفا می کند. زیرا یکی از کمیات مشخصه گاز می باشد .از این رو بیشتر قوانین فشار در گازها نهفته شده است و بدست آوردن معادله حالت گاز بکار برده می شود .

نحوه ی اندازه گیری فشار
فشار را به کمک دستگاه های فشارسنج اندازه گیری می کنند . عمده ترین فشار سنج ها که بر حسب مکانیزم کارشناسان نام گذاری شده است عبارتنند از :
شکل (U)فشارسنج لوله
فشارسنج مکلئود
فشارسنج جیوه ای
فشارسنج ترموکوپل
فشارسنج صوتی
فشارسنج خازنی
فشارسنج گاز ایده ال
شکل است .(U)که ساده ترین و معروفترین آنها فشارسنج لوله

 

ترمومترها
ترمومتر از دو کلمه یونانی گرفته شده است . وسیله ای که درجه حرارت را اندازه گیری میکند و برای مواد مختلفی به به معنای اندازه گیری.meter به معنای گرما thermo بکار می رود . کلمه ی ترمومتر از ۲جز کوچکتر گرفته شده است

(manometers) مانومترها :
مانومتر ها در انواع مختلف ساخته می شود روش اندازه گیری آنها که از یک ستون مایع برای اندازه گیری فشار استفاده می شود و ارتفاع ستون مایع مشخص کننده مقدار فشار می باشد . مایع مورد استفاده در مانومترها می توان آب یا جیوه باشد.یک مانومتر جیوه بوده که هر دو انتهای آن باز و Uتشریح شده است و شامل یک لوله شیشه ای به شکل A,B,Cای ساده می تواند در سه حالت مختلف داخل آن تقریبا” پر شده از جیوه است . البته نمونه ها دیجیتال آن نیز در حال حاضر موجود می باشند.

لوله بر و انواع آن : برای بریدن لوله ها میتوان از کمان اره و یا لوله بر استفاده نمود.

انواع لوله ها :

۱-لوله های فولادی
۲-لوله های مسی
۳-لوله های چوبی
۴-لوله های پلاستیکی
۱-لوله ها ی فولادی بوسیله کمان اره با تیغ اره دندانه درشت و یا لوله بر انجام می شود .
۲- لوله های مسی بوسیله کمان اره با تیغ اره دندانه ریز و یا لوله بر مسی انجام می شود .
۳-لوله ها ی چدن ی بوسیله کمان اره و چکش و لوله بر بریده می شوند .
۴-لوله های پلاستیکی بوسیله کمان اره با تیغ اره دندانه ریز و یا ابزار (قیچی) مخصوص لوله های پلاستیکی بریده می شود .

لوله بر: لوله بر ها انواع مختلفی دارند. انواع مختلف آنها عبارتند از: لوله بر یک تیغه ای که تشکیل شده از دو غلطک ,لوله بر دو تیغه ای ,لوله بر سه تیغه ای و لوله بر زنجیری.

تکیه گاه (بست)
۱- اتخاب تکیه گاه بست باید با توجه به نوع لوله کشی آب فاضلاب و شرایط کار آن صورت می گیرد.
۲- بست باید لوله را در جای خود نگه دارد .
۳- طرح و ساخت بست باید طوری باشد که مقاومت و استحکام لازم را در برابر بر وارده داشته باشد.
۴- اگر اسکلت ساختمان فولادی باشد,هر جا عملی است,می توان بست آویز را با روشهای مناسب بر آن متصل کرد.
۵- اتصال آویزهای سقفی به سقف های بتنی ممکن است با استفاده از Insert صورت گیرد .
۶- از تسمه های سوراخ دار آهن ,مفتول یا زنجیر فلزی نباید به عنوان آویز لوله ها استفاده کرد.
۷- طرح و ساخت آویز باید طوری باشد که,پس از نصب لوله ها آویز را بتوان در ارتفاع تنظیم کرد و لوله را در وضعیت مورد نظر قرار داد.

 

 

 

سیستم گرمایش از کف
یکی از مناسبترین روشهای توزیع حرارت در ساختمانها با حداقل آمادگی,حداقل هزینه و حداقل اتلاف انرژی با گرمای یکنواخت و مطبوع می باشد .لوله کشی رادیاتور و شوفاژ بهترین انتخاب به دلیل تحمل فشار در دمای بالا بودن زنگ زدگی و بدون نفوذ اکسیژن برای سالیان متمادی مورد استفاده قرار می گیرد. شکل پذیری و دوام این نوع لوله ها جهت مصارف گوناگون و انتقال مواد و سیالات مورد مصرف قرار می گیرد . از این نوع لوله ها و گروه لوله های پلاستیکی و تلفیقی شامل لوله های پلی اتیلن مشبک pex, پلی پروپیلنppr,پلی بوتیلنpb , abc , pvc , cpvc و لوله های چند لایه را می توان نام برد.

روش های اتصال لوله های پلی اتیلن تک جداره ,لوله ها و اتصالات تک جداره را به روشهای زیر می توانند به یکدیگر متصل شوند.
۱٫ جوشکاری الکتروفیوژن
۲٫ جوشکاری لب به لب
۳٫ استفاده از رین و فلنج
۴٫ استفاده از اتصالات پیچی

 

اتصالات جوشی پلی اتیلن
از این نوع جوشکاری ذوبی در لوله های گازی با چگالی بالا و لوله کشی مدار زمینی, سامانه های زمین گرمایی به کار می رود.جوشکار لوله های پلی اتیلن معمولا” به صورت جوش لب به لب با صفحه ای داغ (buttfusion) انجام
می شود. برای جوشکاری از دستگاه جوش لوله های پلیمری و پلی اتیلن استفاده می شود. قطعات دستگاه شامل ترموستات استاندارد , المنت استاندارد و کابل با روکش استاندارد و قیچی لوله بر می باشد.

 

روش اتصال لوله به یکدیگر و به دیگر دستگاه ها
روش جوش لب به لب (buttweed) برای لوله های ۲″ اینج و بالاتر معمولا” از این نوع جوش استفاده می شود چون اتصادی ترین شیوه برای اتصال لوله ها با قطر زیاد بوده و سیستم بدون نشتی می باشد . در جوشکاری لب به لب لوله های پلی اتیلن pvc-u (پی وی سی سخت ) با وجود اینکه جوشکاری لب به لب در مقام مقایسه با جوشکاری لوله های فلزی بسیار ساده و سریع می باشد.
– مقاومت در برابر اشعه فرابنش خورشید
– دارا بودن خصوصیات هیدرولیکی بسیار مناسب
– جدول مشخصات لوله های پلی اتیلن سخت برابر استاندارد بین المللی دین آلمان می باشد.

 

اتصال لوله های پلاستیکی
نحوه ی جوش لوله های پلاستیکی :به روش جوش فیوژن
اتصالات پلیمری به وسیله دستگاه جوش که دارای المنت برقی می باشد و به آن اصطلاحا” اتو یا فیوژن گفته می شود به یکدیگر متصل می شوند.

 

 

 

 

جدول جوش دستگاه فیوژن

قطربیرونی
لوله میلیمتر عمل جوشکاری میلیمتر زمان گرم
شدن ثانیه زمان جوشکاری
ثانیه زمان خنک
شدن دقیقه
۲۰ ۱۴ ۵ ۴ ۲
۲۵ ۱۵ ۷ ۴ ۲
۳۲ ۵/۱۶ ۸ ۶ ۴
۴۰ ۱۸ ۱۲ ۶ ۴
۵۰ ۲۰ ۱۸ ۶ ۴
۶۳ ۲۴ ۲۴ ۸ ۶
۷۵ ۲۵ ۳۰ ۸ ۸
۹۰ ۲۹ ۴۰ ۸ ۸
۱۱۰ ۵/۳۲ ۵۰ ۱۰ ۸

 

 

 

اتصالات چسبی
از اتصالات چسبی برای لوله ها و اتصالات CPVC-ABC –PVC که بابهای ارزان و مناسب هستند استفاده می شود.
هنگام اتصال دادن لوله های پلاستیکی حتما” باید به توصیه تولید کننده که برروی برچسب آن نوشته شده توجه داشت.

لوله و اتصالات پلی پروپیلن

۱٫ عدم زنگ زدگی , پوسیدگی , خوردگی , رسوب , تغییر رنگ و طعم و بوی آب .
۲٫ فاقد ناهمواری سطح داخلی در نتیجه افت فشار بسیار ناچیز.
۳٫ تحمل ۲۰اتمسفر برای آب سرد و ۱۰اتمسفر برای آب گرم.
۴٫ جذب هدایتی الکتریکی و حرارتی پایین .
۵٫ کاملا” مقاوم در برابر اسیدها و بازها.
۶٫ بسیار سبکتر از لوله های فلزی.
۷٫ سهولت و سرعت در نصب.
۸٫ کاملا” بهداشتی .

موارد مصرف لوله و اتصالات پلی پروپیلن BS.Pipe
۱٫ شبکه های آب سرد و گرم منازل و ساختمان ها
۲٫ شبکه های آبرسانی شهری
۳٫ لوله کشی تاسیسات حرارتی
۴٫ شبکه ها ی هوا رسانی و گاز رسانی
۵٫ صنایع غذایی و شیمیایی

 

 

مواد آب بندی و لوله کشی (نوار- خمیر- کنف)
خمیر آب بندی
یکی دیگر از اجزای مهم در اتصال رزوه ای ,خمیر آب بندی است که رزوه ها را قبل از اتصال با آن می پوشانند. خمیر آب بندی لوله کشی دو وظیفه را انجام می دهد.نخست آنکه در زمان پیوند خوردن اتصال سطوح جفت شونده را روانکاری می کند.دوم اینکه موجب آب بندی اتصال می شود.
الیاف کنف هیچ گونه محافظی از لوله و اتصال ایجاد نکده و فقط بین دنده ها را آب بندی می نماید.
آب بندی با نوار تفلن: از نوار تفلون برای پر کردن و یکنواخت کردن فضای خالی بین دنده ها و پوشش قسمت حدیدیه شده می توان استفاده نمود .

اندازه های استاندارد لوله ها
استاندارد های ملی ایران
لوله های فلزی دارای ضخامت استاندارد بوده و با توجه به اندازه و شرایط حمل طول اولیه و سفارش مصرف کننده ساخت آنها به طول ۶,۱۲,۲۴ متر تولید و به بازار مصرف عرضه می گردد.
کلیه لوله های مورد مصرف در آبرسانی بر اساس استاندارد ایران ISIR3765 می باشد.

 

استاندارد های BSI
BSI 3505: لوله های پی وی سی برای استفاده در تاسیسات آبسرد
BSI 3506: لوله های پی وی سی برای استفاده در تاسیسات صنعتی
BSI 3867: قطر خارجی و فشار اسمی لوله های پلاستیکی
BSI 4364: اتصالات و تعلقات برای استفاده در لوله های PVCتحت فشار
BSI 2494: لاستیک, آب بندی برای لوله های آبرسانی و زهکشی و فاضلابی
BSI 5481: مشخصات لوله ها و متعلقات پی وی سی برای لوله های فاضلابی ثقلی

 

لوله های پلی پیلن
۱٫ سیستم آب گرم و سرد
۲٫ سیستم انتقال هوای فشرده
۳٫ سیستم فاضلاب خانگی (جدید)

لوله های pvc
۱٫ سیستم فاضلاب خانگی
۲٫ محافظ کابلها ی برق و مخابرات
۳٫ سیستم انتقال آب تحت فشار

لوله پلی بوتیلن
۱٫ شبکه آبیاری و آبرسانی سردوگرم
۲٫ انتقال آب شهری و بین شهری
۳٫ سیستم های گرمایشی وسرمایشی
۴٫ انتفال مواد شیمیایی در دما بالا

لوله های ABS
۱٫ شبکه آبیاری و آبرسانی سردوگرم
۲٫ سیستم های گرمایشی و سرمایشی
۳٫ سیستم دفع فاضلاب
۴٫ مقاومت عالی در مقابل مواد شیمیایی

 

ساختار لوله های تلفیقی
لوله های تلفیقی به دو دسته ی کلی لوله های سه لایه و لوله های پنج لایه تقسیم می شوند.لایه میانی در لوله های سه لایه ,عمدتا” از جنس کوپلیمر اتیلن – وینیل الکل (EVOH) می باشد.این لایه در لوله های پنج می تواند از یک میلیمتر مقاوم در برابر اکسیژن یا فلز آلومینیوم باشد.
استفاده از آلومینیوم آلیاژی که دارای استحکام بالا می باشد دارای دو مزیت است :
۱٫ استحکام بالای لوله
۲٫ قابلیت جوش بهتر
انتخاب ماده تشکیل دهنده لایه های بیرونی و درونی لوله های تلفیقی به نوع کاربرد آنها بستگی دارد. این لایه ها را می توان از جنس پلی پروپیلن(pp-r) پلی اتیلن , پلی اتیلن شبکه ای شده (pex) یا پلی اتیلن مقاوم در برابر گرما (pe-rt) انتخاب نمود. پلی اتیلن یا (pex) نخستین پلیمری مورد استفاده در تولید لوله های تلفیقی است که در واقع پلی اتیلن می باشد که ساختار مولکولی طولی آن , با روشهای شیمیایی (یا توسط تشعشع) به ساختار شبکه ای تبدیل شده و در نتیجه پلیمر بتواند عمل قدرت حرارت و فشار بیشتری را داشته باشد.
کاربرد لوله های ۵لایه در صنعت پزشکی
در صنایع غذایی, دارویی و همچنین مواد شیمیایی که در دماهای پایین قرار دادهای آب جوش مطرح باشد, امکان استفاده از لوله های تلفیقی پنج لایه (PRT-AL-PER) و (PEX-AL-PEX) امکان پذیر می باشد . این لوله ها در صنایع پزشکی نظایر گازهای طبیعی و همچنین سیستم های دیالیز مورد استفاده قرار میگیرند.در صنایع سنگین مانند کشتی سازی و ماشین سازی و همچنین در کارخانجات تولید مواد شیمیایی که نمیتوان از لوله ها ی فلزی استفاده کرد می توان این لوله ها را به کار برد.
کاربرد لوله ها ی تلفیقی در سیستمهای حرارتی و برودتی (کف خواب floor heating)

عملکرد عایق ها به صورت زیر است :
• ذخیره انرژی
• کنترل انتقال آب
• کنترل درجه حرارت
• پیشگیری از یخ زدگی لوله
• حفاظت در برابرسوختگی

موادی که برای عایق بندی لوله ها استفاده می شوند , عمدتا” از انواع زیر هستند:
۱٫ پشم شیشه
۲٫ پشم سنگ
۳٫ فوم(XPE-EPE)(شکل)
۴٫ الیاف مو
۵٫ الیاف پشم حیوانی و مواد مختلف با مواد دیگر
۶٫ کنف
۷٫ کربنات منیزم , پنبه کوهی
۸٫ کرباس
۹٫ سیمان
۱۰٫ انواع پوشش
۱۱٫ مفتول فلزی و بست
۱۲٫ پوشش ضدرطوبت و ضدیخبندان
۱۳٫ رنگ و ضدزنگ

انواع لوله های فاضلاب
• لوله های چدنی
۱-لوله های دو سر تخت
۲-لوله های سر توپی

لوله های پلاستیکی
مزایای استفاده از لوله های پلاستیکی:
۱٫ اتصال آسان لوله به قطعات و سریعتر انجام شدن آن نسبت به سایر لوله ها می باشد.
۲٫ درنصب رو کار احتیاجی به رنگ آمیزی نمی باشد .
۳٫ دارای وزنی سبک بوده .
۴٫ در برابر مواد شیمیایی از مقاومت بالایی برخوردارند.

معایب
۱٫ لوله های pvc خشک در برابر سرما بسیار حساس و شکننده می باشند.
۲٫ در برابر حرارت زیاد فرو و استحکام خود را از دست می دهند.
۳٫ به علت قدرت مقاومت که جداره این لوله بایستی از فنر لوله بازکنی در صورت گرفتگی مجرا استفاده نمود.
اتصال لوله ها ی PVC توسط چسب مخصوص PVC انجام می شود که قبل از اتصال باید سطح لوله را از آلودگی ها پاک و لوله کاملا”خشک باشد و بعد از اتصال ۱۰تا۱۵دقیقه باید صبر کرد تا سفت شود.لوله ها ی عمودی و جمع آوری کننده و لوله های تخلیه از آنها استفاده می شود.

اجزا و تاسیسات فاضلاب ساختمان (سیفون-دریچه بازدید-کف خواب ها و کف شورها)
سیفون:یکی از مهمترین وسایل در شبکه لوله کشی فاضلاب است .
پرکن شیفون
دریچه بازدید
کف خواب
کف شور
لوله هواکش:
برای ایجاد ارتباط شبکه فاضلاب با جو تخلیه گاز و هوای درون شبکه به بیرون می باشد و یکی از مهمترین قسمت های لوله کشی فاضلاب است که تا روی پشت بام امتداد دارد.

ابزار , اتصالات و لوله های مورد استفاده در سیستم بوش فیت
بوش فیت از لوله های پلی پروپیلن ساخته شده ودر مقایسه با پی وی سی دارای ویژگی های شیمیایی , فیزیکی و حرارتی به مراتب بهتر می باشد.در سیستم های بوش فیت به دلیل تنوع بسیار زیاد ابعاد از نظر قطر لوله و اتصالات (۴۰تا ۶۰میلی متر ) و زوایا در اتصالات (۸۷,۶۷,۴۵,۳۰,۱۵درجه) و همچنین در اختیار بودن لوله ها با یک یا دو سر سوکت در طول ها ی مختلف (۳۰۰تا۳۰۰۰میلی متر) در جهت طراحی بهتر و سرعت و سهولت اجرای کار از لوله ها ی پی وی سی بهتر می باشد . در سیستم بوش فیت درپایان عملیات حصول نتیجه کاری مطابق با استاندارد DIN19560 شرایط نسبت به مدت ۱۵دقیقه با فشار کاری ۵/۰ اتمسفر می باشد . در حالی که در پی وی سی به دلیل عدم امکان آب بند نمودن مقاطع هرگز امکان تست آب بند وجود ندارد.

انواع شیرآلات و کاربرد آنها
شیر وسیله ای است معمولا” فلزی و یا پلاستیکی که برای بازو بست , تنظیم و کنترل آب و مایعات در لوله کشی بکار
می رود.
انواع شیر آلات بنا به کاربرد : شیرآلات خانگی و حمام ,دستشویی و توالت … که به آن fagot می گویند.
شیرها یا برای بازو بست (قطع و وصل) جریان آب مورد استفاده می باشد , مانند شیرهای توپی(ball valve) , شیر های پروانه ای (buter fig valve) ,شیرهای دروازه ای (gate valve) ,شیر مخروطی (plug valve) یا برای تنظیم و کنترل جریان آب به کار میروند مانند شیرهای کره ای (globs valve) , شیر یکطرفه (check valve), شیرسوزنی(needle valve) , غیر از موارد گفته شده در بالا می توان از شیرهای دیافراگمی – صفحه ای
(diaphragm valve) نام برد. برخی از شیرهای فوق الذکر ممکن است برای هر دو کاربرد استفاده شود مانند شیرهای توپی یا پروانه ای.
۱٫ شیر یکطرفه
۲٫ شیرهای ایمنی
۳٫ شیرهای دستی
۴٫ شیرهای خودکار
۵٫ شیرهای پیسوار
۶٫ شیرهای کشویی
۷٫ شیرهای کروی

انواع شیرها:
• شیر های سوزنی
• شیر کشویی
• شیر گلویی
• شیر زاویه ای
• شیر یکطرفه
• شیرهای مخلوط
• شیرفشارشکن

آشنایی با تجهیزات و متعلقات سیستم آتش نشانی
۱٫ شیرآتشنشانی محوطه (هیدرانت)
۲٫ جعبه آتشنشانی(فیرباکس)
۳٫ شیردو کوپلینگ
۴٫ شیر جدا کننده
۵٫ افشانک های خودکار
۶٫ کوپلینگ
۷٫ تبدیل
۸٫ صافی خرطومی
۹٫ آچار لوله و اتصالات
۱۰٫ نازل ها یا سر لوله ها

 

آشنایی با انواع فلنج و اتصالات و کاربرد آن
روشهای اتصال لوله برای اتصال لوله های فولادی و فولاد زنگ نزن به شرح ذیل می باشد.
 جوش لب به لب (outt-welded)
 جوش سوکتی (socketwelded)
 پیچی (screwed)
 فلنج پیچدار (bolted flange)
 کوپلینگ پیچدار (bolted Quick gupling)
 اتصالات جوشی و پیچی (welded g screwed joints)

 

 

انواع فلنج
 گلودار جوشی
 فلنج اسلپ آن
 فلنج ساکت ولد
 فلنج لب جوینت
 فلنج رزوه ای
 فلنج کور
 فلنج اوریفیس
 فلنج گردن دراز جوش
 فلنج جوشی نیپو
 فلنج جوشی اکسینور
 فلنج تبدیل جوشی
فلنجهای متعارف مورد مصرف : فلنج کور , رزوه ای داخل آن رزوه می باشد , لپ جونیک , ساکت ولد , اسلیپان , گلئدار جوشی

جنس فلنجها :
با توجه به موارد متفاوت از مواد مختلفی مانند فولاد , فولادها آلیاژی , استینلس استیل , دکربن استیل , چدن معمولی و نشکن , آلومینیو , برنج , برنز , پلاستیک و غیره ساخته می شوند . اما معروفترین آنها فلنجهایی هستند که از کربن استیل و به صورت فورج شده تهیه و ماشینکاری شده اند.

انواع شیلنگهای نواری

۱٫ شیلنگهای بدون استر : جنس این نوع شلنگها از پنبه و کتان و کنف بوده که در قدیم از آنها استفاده می شد و فعلا”منسوخ شده و مورد استفاده قرار نمی گیرد.
۲٫ شلنگهای نواری آستردار: از این نو که متداول ترین در آتشنشانی می باشد.که از الیاف مصنوعی ساخته می شود داخل آن به وسیله لاستیک یا لاستیک مصنوعی و مشابه آن آستر شده است .
۳٫ شلنگ کوتینک شده : شلنگهایی که علاوه بر لایه داخلی روی پارچه شلنگ از ماده شیمیایی استفاده می کنندتا لایه اصلی (پارچه ای) را از خارج در برابر جذب آب ,مایعات و مواد شیمیایی محافظت نماید.معمولا”این شلنگها در برابر سایش مقاوم تر از شلنگهای معمولی عمل می کنند.
۴٫ شلنگهای روکش دار : شیلنگهایی هستند که علاوه بر داخل روی لایه اصلی (پارچه ای) هم روکش از یک پوشش آلاستومتری (لایه ای از مواد شیمیایی ) کشیده شده است که شیلنگ از داخل و خارج در برابر جذب و مایعات آلاینده سایش و حرارت مقاوم می باشد.

 

 

در سیستم استخر تجهیزات مورد نیاز استخر باید به شرح زیر باشد:
۱٫ سیستم گرمایشی و سرمایشی
۲٫ فیلتراسیون استخر
۳٫ سیستم پمپاژ آب
با توجه به پیشرفت تکنولوژی و طرحهای جدید, درباره چیدمان,اسقرار و شکل استخر نحوه لوله کشی آن فرق می کند که از جمله مطابقت داشتن کلیه تجهیزات استخر را با توجه به مقتضیات جریان و فیلتراسیون آن باید مورد توجه قرار گیرد.که در سیستم های مختلف , سیستمهای الکتریکی , نوع پمپ ها , نوع فیلتر ها و شیمی آب از آن جمله می باشد . در موتور خانه های معمولی استخر تجهیزات زیر باید در نظر گرفته شده باشد.
۱٫ دیگ آبگرم
۲٫ دیگ بخار
۳٫ سختی گیر
۴٫ فیلتر شنی
۵٫ مبدل حرارتی
۶٫ منبع کویل دار
۷٫ موگیر (اسکیمر)
۸٫ پمپ و شیرآلات
آشنایی با انواع لوله و کاربرد آن
اندازه و طول لوله های متداول ,لوله های فولادی در استانداردANSI lonضخامت دیواره لوله برای قطر ها۸/۱تا ۸۰ اینج بیان شده است اندازه لوله هایی که معمولا” استفاده می شوند عبارتند از :
(In) 24و۲۰و۱۸و۱۶و۱۴و۱۲و۱۰و۸و۶و۵و۴و۲/۳۱و۳و۲/۱۱و۴/۱۱و۱و۴/۳و۲/۱وسایزهای ۴/۱۱و۲/۲۱و۴/۳۱و۵اینچ کمتر مورد استفاده قرار می گیرند. سایز های ۸/۱و۴/۱و۲/۳و۲/۱اینچ معمولا” محدود به خطوط ابزار دقیق یا سرویس و سایر خطوط متصله به تجهیزات می باشند . لوله ۲/۱ اینچ بطور گسترده ای جهت steam tracing و لوله کشی جانبی پمپ کاربرد دارند.

اتصالات جوش سوکت
روش اتصال توسط جوش سوکت ,همانند اتصالات پیچی برای لوله با سایزهای کوچک استفاده می شود. اما جلوگیری از نشت در این حالت تضمین شده است. این امر یک فاکتور مهم در انتقال مواد است .

اتصالات فلنجی پیچ دار
در این نوع اتصال که توسط فلنج های پیچ دارد مخازن, شیرها و تجهیزاتی که بر روی خطوط لوله و بر روی کلکتور ها از آن استفاده می شود . در این نوع اتصال از دو فلنج که با پیچ و مهره به هم وصل می شوند و یک واشر که برای جلوگیری از نشت تعبیه شده ,تشکیل می گردد. فلنجهای مورد مصرف در آبرسانی
۱٫ فلنج جوشی ۱۰ بار
۲٫ فلنج دنده ای ۱۰بار

اتصالات fittings
فیتینگها در تغییر مسیر لوله ,قطر لوله چند شاخه شدن لوله و … استفاده می شوند . این فیتینگ ها از لوله یا پلیت ساخته شده یا توسط فرآیندهای ریخته گری ,ماشین کاری قطعات فرج شده یا قالب گیری تولید می شوند . و محدوده کاربرد اتصالات لب به لب به همراه عددsch و فاکتور وزنی سازنده می باشد.
از فیتینگهای پیچی در لوله کشی که با جوش انجام می شود استفاده می شود.

اجزاء مورد استفاده در جوش لب به لب
محل استفاده : برای اکثر کاربردها , لوله کشی فرآیندی و خطوط سرویس بکار برده می شود.
مزایای اتصال: کاراترین روش اتصال برای لوله های با قطر بزرگ و فیتینگهای مربوطه می باشد که یک اتصال قابل اطمینان و آب بندی می کند.
معایب اتصال : ممکن است بریخ قسمت های جوش وارد مسیر سیال شده و بر الگوی جریان تاثیر بگذارد.

زانویی (Elbowsor ELLS)
این اتصالات باعث تغییر جهت ۴۵و۹۰درجه جریان می گردد.زانویی هایی که معمولا” استفاده می شود دارای شعاع بزرگ هستند و شعاع انحنا خط میانه آنها برابر۵/۱ برابر قطر اسمی لوله برای lpسایزهای nps3/4و بیشتر می باشد زانویی ها با شعاع کوچک که شعاع انحناء و خط میانه آن برابر با قطر نامی لوله می باشد هم تولید و مورد استفاده قرار می گیرد.

زانویی های کاهنده
این اتصالات برای تغییر ۹۰درجه در جهت جریان یا استفاده می شوند. اما قطر دو طرف آن یکسان نمی باشد در زانویی های کاهنده , شعاع انحنا خط میانه برابر۵/۱ برابر قطر اسمی لوله بزرگتر است .

برگشت (Roturn)
این اتصال باعث تغییر مسیر جریان به اندازه ۱۸۰درجه می شود. بازگردانده در دو حالت LRوSRوجود دارد. ایت اتصال برای ساخت کویل های حرارتی , خروجی هوای مخازن و … مورد استفاده قرار می گیرد.
خمها (Bends)
این نوع اتصال از کمانی کردن لوله های مستقیم ساخته می شود و شعاع آن۳تا ۵برابر قطر نامی لوله است (۳r.5r) توجه شود که Rبرابر با قطر نامی لوله می باشد و شعاع نیست خمهای با شعاع بزرگتر بر حسب سفارش ساخته می شود خمها معمولا” توسط خم کردن لوله ایجاد می گردد تنها لوله های بدون دنده یا لوله های با جوش الکتریکی برای این منظور مناسب هستند .

کاهنده و فزاینده
از این فیتینگها برای اتصال مستقیم دو لوله با قطرهای مختلف استفاده می شود . این اتصال دارای دونوع هم مرکز (cc)وخارج از مرکز(ec) می باشد . کاهنده های خارج از مرکز هنگامی که لازم است سطح پایین یا بالایی خط, ثابت نگه داشته شود مورد استفاده قرار می گیرند. خروج از مرکز برابر ۲/۱ تفاضل قطر داخلی بزرگتر و کوچکتر می باشد .

تعدادی از معایب اتصالات با فلنج عبارتند از :
• هر اتصال فلنجی می تواند نشت نماید (بعضی ادعا می کنند که اتصال فلنجی هرگز صد در صد آب بندی نمی شود .
• سیستم های فلنجی به فضای بیشتری نیاز دارند.
• عایق نمودن لوله های فلنجی در سیستم لوله کشی بسیار گران می باشد(فلنج گپ های ویژه)
• البته اتصالات فلنجی مزایای زیادی نیز دارند به عنوان مثال :
• یک خط می تواند محتوی اتصالات قرقره ای شکل (سپول spool) متعددی باشد که می توان آنها را در کارگاه ساخت.
• این اتصالات قرقره ای شکل میتواند بدون نیاز به جوشکاری در کارگاه تاسیسات مونتاژ و به سیستم متصل شود.

Share

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *